Tencere Sos
Türk Mercimek Çorbası ile Uluslararası Versiyonları
Mercimek çorbası her mutfakta var. Ama her mutfakta farklı pişiyor. Türkiye'de süzme ve pürüzsüz, Hindistan'da baharatlı, Fransa'da et sulu, Ortadoğu'da limonlu.
Bu yazıda basit bir mercimek çorbası karşılaştırma rehberi bulacaksınız. Önce temel Türk tarifini kuralım. Sonra aynı tencereyi kullanarak ülke ülke değiştirelim. Yeni başlıyorsanız endişelenmeyin: hepsi aynı mantıkla ilerliyor.
Temel Mantık: Her Mercimek Çorbası 4 Katmandan Oluşur
- Mercimek türü: kırmızı, yeşil, siyah, sarı.
- Aromatik taban: soğan, sarımsak, havuç, patates, kereviz.
- Sıvı: su, tavuk suyu, et suyu, hindistan cevizi sütü.
- Bitiriş: tereyağlı baharat, limon, krema, yoğurt, taze otlar.
Bu dört katmanı değiştirdiğinizde başka bir ülkenin çorbasına geçersiniz. Tarif ezberlemeye gerek yok.
Adım Adım: Klasik Türk Mercimek Çorbası
- Mercimeği yıkayın. 1 su bardağı kırmızı mercimeği, suyu berraklaşana kadar durulayın. Bu adım köpüğü ve tozu alır.
- Soğanı kavurun. 1 orta soğanı ince doğrayın. 2 yemek kaşığı yağda pembeleşene kadar 4-5 dakika çevirin.
- Sebzeleri ekleyin. 1 küçük havuç, 1 küçük patates küp küp. 2 dakika daha kavurun. Patates çorbayı doğal olarak kıvamlandırır.
- Salçayı yakın. 1 tatlı kaşığı domates salçasını yağda 30 saniye çevirin. Renk ve derinlik verir.
- Mercimeği ve suyu koyun. Mercimek + 6 su bardağı sıcak su. Kaynayınca kısık ateşe alın.
- 25-30 dakika pişirin. Mercimek dağılıp erimeli. Parmakla ezildiğinde direnç kalmamalı.
- Blenderdan geçirin. Pürüzsüz kıvam istiyorsanız el blenderı şart. Süzgeçten geçirmek de olur.
- Tuzu sonda ekleyin. Kıvam ayarını sıcak suyla yapın, soğuk suyla değil.
- Üzerine kızdırılmış tereyağı + pul biber. Yanına limon dilimi. Bitti.
Tuzun sonda eklenmesi kritik. Baştan konan tuz bazı mercimeklerin kabuğunu sertleştirebilir, pişme uzar.
Uluslararası Versiyonlar
1. Hint Dal (Masoor / Toor Dal)
- Kırmızı veya sarı mercimeği zerdeçalla kaynatın.
- Ayrı bir tavada "tadka" hazırlayın: sadeyağ, çörek otu, kimyon, kuru biber, sarımsak.
- Bu yağı çorbanın üzerine dökün, karıştırın.
- Son anda limon ve kişniş.
Fark: baharat çorbanın içine değil, üzerine gider. Aroma çok daha keskin çıkar.
2. Ortadoğu Şurbat Adas
- Kırmızı mercimek, soğan, kimyon ve bol zerdeçal.
- Pürüzsüz olana kadar blenderdan geçirin.
- Bol limon suyu ekleyin. Ekşilik burada baskındır.
- Yanında kızarmış pide veya lavaş kırıntısı.
Türk versiyonuna en yakın olan bu. Ayrım noktası limon miktarı ve kimyonun öne çıkması.
3. Fransız Soupe aux Lentilles
- Yeşil mercimek kullanın. Dağılmaz, tane tane kalır.
- Soğan, havuç, kereviz sapını tereyağında kavurun.
- Defne, kekik ve et suyu ekleyin.
- Blenderdan geçirmeyin. Taneli servis edin.
Fark: pürüzsüzlük hedefi yok. Çorba biraz yemek gibi doyurucudur.
4. İtalyan Zuppa di Lenticchie
- Kahverengi mercimek, sarımsak, biberiye, zeytinyağı.
- Domates veya domates püresi ekleyin.
- Küçük makarna veya arpa şehriye katın.
- Üzerine rendelenmiş peynir ve zeytinyağı.
Makarna ile buluşan çorba mantığı, sitedeki makarna ve pirinç yemekleri bölümündeki tarifleriyle de akrabadır.
5. Etiyopya Misir Wot
- Kırmızı mercimek, çok bol soğan, berbere baharatı.
- Soğan yağsız başlatılır, sonra yağ eklenir.
- Kıvam çok koyudur, neredeyse ezme gibidir.
- Ekmekle yenir, kaşıkla değil.
6. Hindistan Cevizi Sütlü Güney Asya Versiyonu
- Suyun yarısını hindistan cevizi sütüyle değiştirin.
- Zencefil, sarımsak, köri tozu ekleyin.
- Son anda ıspanak yaprağı atın.
Hızlı Karşılaştırma Tablosu
| Versiyon | Mercimek | Kilit Baharat | Kıvam | Bitiriş |
| Türk | Kırmızı | Nane, pul biber | Pürüzsüz | Tereyağı + limon |
| Ortadoğu | Kırmızı | Kimyon, zerdeçal | Pürüzsüz | Bol limon |
| Hint dal | Sarı / kırmızı | Kimyon, zerdeçal, kuru biber | Orta | Kızgın yağ (tadka) |
| Fransız | Yeşil | Kekik, defne | Taneli | Tereyağı |
| İtalyan | Kahverengi | Biberiye, sarımsak | Taneli + makarna |